Üç ayrı hesap, tek hasta kaydı
Sağlık turizminde bir hastanın etrafında en az üç farklı para hesabı döner ve bunlar sık sık birbirine karıştırılır:
- Aracı komisyonu. Hastayı getiren dış aracıya ödenen pay.
- Danışman primi. İç ekipteki satış temsilcisinin hakedişi.
- Partner hastane hakedişi. Tedaviyi yapan kuruma ödenecek tutar.
Üçü de aynı hastanın cirosundan çıkar. Ayrı tablolarda tutulduklarında ay sonunda hangi hastanın gerçekte kâr bıraktığı görülemez. Doğru kurgu, üçünün de hasta kaydına bağlı olmasıdır.
Aracı komisyonu
Dış aracılarla çalışmak sağlık turizminde yaygındır ve uyuşmazlığın en sık çıktığı alandır. Netleştirilmesi gereken dört madde:
- Hak ediş anı. Hasta geldiğinde mi, tahsilat tamamlandığında mı?
- Matrah. Toplam paket mi, yalnız tedavi bedeli mi? Konaklama ve transfer dahil mi?
- İptal ve iade. Hasta iptal ederse veya kısmi iade olursa komisyon ne olur?
- Sahiplik süresi. Aracının getirdiği hasta bir yıl sonra doğrudan gelirse komisyon doğar mı?
Dördü de sözleşmede yazılı olmalı ve CRM'de aynı şekilde kurgulanmalıdır. Cari takip aracı bazında bakiyeyi gösterir.
Danışman primi
Prim yapısı davranışı belirler; bu yüzden yapıyı kurarken "bu kural hangi davranışı ödüllendiriyor?" diye sorun.
| Yapı | Teşvik ettiği davranış | Riski |
|---|---|---|
| Ciro yüzdesi | Yüksek tutarlı satış | İndirimle kapatma, marj erimesi |
| Hasta başı sabit | Hacim | Küçük işlere yönelme |
| Kâr yüzdesi | Marj koruma | Şeffaflık ve hesap karmaşıklığı |
| Kademeli hedef | Süreklilik | Dönem sonu yığılması |
Uygulamada işe yarayan bileşim, tahsilata bağlı ciro yüzdesi ile kurallı indirim yetkisidir. İndirim yetkisi tanımlı kodlarla verildiğinde hem izlenebilir hem sınırlı olur.
Partner hastane mutabakatı
Ay sonu mutabakat tartışmalarının kökeninde iki tarafın farklı kayıt tutması vardır. Sorunu büyük ölçüde çözen uygulamalar:
- Ortak referans numarası. Her hasta için tek bir kod; iki taraf da bu kodla konuşur.
- İşlem anında kayıt. Hastane çıkışında tutar teyit edilip sisteme girilir; ay sonuna bırakılmaz.
- Belge eşleştirme. Epikriz ve fatura hasta kaydına etiketli olarak eklenir.
- Haftalık ara mutabakat. Aylık büyük tartışma yerine haftalık küçük teyit.
Süreç Meto Operation ve ön muhasebe üzerinden yürütülür.
Gerçek kârlılığı görmek
Üç hesap da hasta kaydına bağlandığında şu sorular yanıtlanabilir hâle gelir:
- Tedavi bazında brüt kâr nedir? En çok satan, en kârlı mı?
- Aracı üzerinden gelen hasta ile doğrudan gelen hastanın net katkısı nasıl farklılaşıyor?
- Hangi partner hastane, hakediş sonrası daha iyi marj bırakıyor?
- İndirimler marjı ne kadar eritiyor?
Bu tabloyu hasta başına maliyet hesabıyla birleştirdiğinizde, büyüme kararları tahminden çıkar. Raporlar için bkz. raporlama modülü.